تا حدى مشروحا ، بيان كرده‌اند و ضمنا بايد گفته شود كه گفته‌هاى ايشان كاملا با سخنان سياحان بعدى مطابقت دارد « 1 » . ناحيه‌هاى ايلاق و شاش « 2 » در شمال شرقى اسروشنه ، طرف راست سير دريا [ سيحون ] قرار داشته و از لحاظ جغرافيائى واحد غيرقابل انفكاكى را تشكيل مىدادند « 3 » . كلمهء « ايلاق » به درهء رود آنگرن ( در واقع آهنگران ) « 4 » و كلمهء شاش به درهء رود پرك ( چرچيك ) كه دو سرچشمه داشته - يكى از كوههاى بسكام و آن ديگر از ناحيهء جدغل « 5 » ( پسكم و چت‌قل ) - جارى مى - شده ، اطلاق مىگشته است . شهر بناكت در قرب مصب آنگرن و شهر نجاكت نزديك مصب چرچيك قرار داشته . فاصلهء ميان اين دو شهر سه فرسخ بوده « 6 » . بناكت به گفتهء مقدسى « 7 » فاقد حصار بوده است . مسجد جامع آن نزديك بازار قرار داشته . روحيه‌اى ناآرام از ويژگىهاى مردم اين شهر شمرده مىشده .

--> ( 1 ) - 24 . S ، « Sogdiana » ، Tomaschek ( 2 ) - شكى نيست كه نام محلى چاچ بوده و مؤلفان ايرانى بارها اين ناحيه و شهر عمدهء آن را چنين خوانده‌اند . « ش » عربى غالبا صوت « چ » را ادا مىكند . رجوع شود به بارتولد ، « آبيارى » ، ص 139 . ( 3 ) - استخرى ، 333 - 332 . نام ايلاق نه در منابع چينى ديده شده و نه در شروح فتوحات اعراب . ظاهرا در عهد پيش از اسلام اين ناحيه از لحاظ سياسى با چاچ متحد بوده . رجوع شود به بارتولد ، « آبيارى » ، ص 142 . ( 4 ) - ( رجوع شود به : ماسون ، « آهنگران » - تحريريه ) . ( 5 ) - ابن حوقل ، 388 . ( 6 ) - استخرى ، 345 . ( 7 ) - مقدسى ، 277 .